De afgelopen jaren konden amateurarcheologen, na toestemming van de RCE, zelfstandig opgravingen doen in gebieden met een negatief selectiebesluit en in geval van een noodopgraving. Tot nu toe werd nooit toestemming gegeven voor AMK-terreinen (gebieden die vermeld staan op de Archeologische Monumentenkaart, de AMK). Dit gold ook voor kleine bodemingrepen op die terreinen, die beneden de grens voor een onderzoeksplicht vallen. Dat zijn bijvoorbeeld gebieden kleiner dan 100 m2 (de in de Monumentenwet bepaalde grens voor een onderzoeksplicht). Het kunnen echter ook grotere of kleinere gebieden zijn omdat gemeenten de ruimte hebben hier zelf beleid voor te maken.

Het Platform RCE-AWN (een vast overleg tussen beide organisaties) heeft er voor gepleit amateurarcheologen de mogelijkheid te bieden ook onderzoek te doen in die gebieden. Binnen de RCE is onlangs besloten hun beleid in deze zin aan te passen.
Het betekent dat amateurvereniging toestemming kunnen vragen voor alle gebieden waar geen archeologische onderzoeksplicht geldt, met alleen nog als uitzondering de wettelijk beschermde archeologische monumenten.
Het zal bij AMK-terreinen in veel gevallen gaan om kleine onderzoeken, maar wel op interessante plekken zoals in oude stads- of dorpkernen of historische locaties. Juist dit soort onderzoeken zijn ook heel goed door amateurarcheologen uit te voeren. Een zeer welkome verruiming dus van de mogelijkheden om, onder de opgravingsbevoegdheid van de RCE, zelfstandig onderzoek te doen.

De voorwaarden voor het verlenen van toestemming blijven zoals die nu ook reeds gelden:
er moet sprake zijn van een negatief selectiebesluit, waaronder dus ook begrepen wordt geen archeologische onderzoeksplicht op basis van het gemeentelijk beleid;
of er moet sprake zijn van een toevalsvondst waarbij de archeologische resten dezelfde dag of de dag erop worden vergraven (dan achteraf toestemming aanvragen); 
de aanvrager moet een vereniging van amateur-archeologen zijn (dus geen persoon);
er geldt een rapportageverplichting; 
er geldt een deponeringsplicht.
De RCE maakt bij een besluit wel of geen toestemmin te verlenen een eigen afweging maar overlegt ook steeds met de gemeente- of provinciaal archeoloog.
Uiteraard is ook altijd toestemming nodig van de grondeigenaar /initiatiefnemer /uitvoerder van de bodemingreep. Medewerking van de gemeente is wenselijk, zij kunnen een belangrijke rol spelen bij het verkrijgen van die toestemming van de initiatiefnemer en in ieder geval die ruimte bieden waar zij zelf initiatiefnemer zijn. De gemeente zal bij voorkeur ook de archeologiegroep ondersteunen met (financiële) middelen voor het uitvoerende werk. Het is voor AWN-afdelingen en werkgroepen raadzaam hier tijdig met een gemeente afspraken over zien te maken.

16 juli 2010
Tonnie van de Rijdt – van de Ven
Algemeen voorzitter AWN en lid Platform RCE-AWN